DEMOKRATİK ORTADOĞU
(Hasan Küçük)
“1848'de Avrupa'da sol, kendini oyun dışı bırakan
liberal - muhafazakar ittifakından sonra şiddete yöneldi; ancak kanlı bir 100
yıllık süreçten sonra Avrupa’da demokrasi kurulabildi. Ortadoğu’daki
liberaller de İslamcılara karşı otoriteryenlerle kurdukları ittifakla
Avrupa’daki öncülerinin habis tarihini tekrarlıyorlar. Bu tarihten ders alıp İslamcıları
oyun içinde tutarlarsa Ortadoğu demokrasisi, Avrupa’daki gibi kanlı bir tarihi
tekrarlamadan gelişebilir.”
New York Times’daki
Sheri Berman’ın yazısı özetle bunu diyor. Sabah akşam liberalizm diyerek solu küçümseyen Yıldıray Oğur’un paylaşımından gördüm yazıyı. Liberalizmin kirli tarihini ortaya sermesi bakımından ibretlik bir paylaşım oldu.
Yazıya gelirsek önemli; ama eksik bir analiz…
Şöyle ki Türkiye’deki liberal - İslamcı ittifakı
yazıyı şimdiden çürütmüş gibi görünüyor. Aynı analojiden gidersek Avrupa’da
solun uzun mücadele tarihi ve SSCB’de kazanılan zafer olmasaydı sosyal
demokrasiye evrim de mümkün olmazdı. Ortadoğu’da sistemi buna zorlayacak, salt
kendi tikel kimliklerine kapanmamış, İslamı da etnik kimlikleri de evrenselci
demokratik halk hareketleri içinde politikleştirecek ve bunun zafere
ulaşarak objektif bir baskı unsuru yaratacağı alternatif bir siyasal güç
gelişmedikçe ki Türkiye bu rolü oynayamadı, İslamcı - liberal ittifakı da
yeni baskı rejimleri üretecektir.
Türkiye’de olan da Mısır’ın kısa İhvan iktidarı
deneyiminde olan da maalesef buydu. Demokrasinin gelişmemesinin üretici
sınıfların oluşmamasına bağlandığı petrol devi körfez ülkelerinden farklı
olarak sınıfların daha fazla belirginleştiği bu iki Ortadoğu ülkesinin deneyimi
bize bölgede demokrasi için İslamcı - liberlal ittifakının ötesine geçen
oluşumların yükselmesi gerektiğini işaret ediyor.
Söz
konusu ittifak, Demokratik Ortadoğu için kendini İslamofobiden kurtarmış
özgürlükçü kesimlerle, demokrasifobiden ve kapitalizm aşkından kurtulmuş İslami
kesimler arasındaki alt ve orta sınıflara dayanan yerel, ulusal ve bölgesel
ölçekli bir ittifak olabilir.
(Buna benzer bir oluşumun yerel boyutta Rojava’da
nüvelerinin oluştuğundan bahsedilmekte. Kendini bir sistem haline getirip
ulusal ve bölgesel etkiler yaratıp yaratamayacağını tahmin etmek şimdiden zor.)
 |
| Prof. Sheri Berman |
Kendine kapitalizm içinde yer arayan İslamcılıkla,
liberalizmin ittifakının bizi götüreceği yer, ikincinin birinciyi yutması
olacaktır. Üstelik liberalizmin demokrasiyle bağlarını 20. yüzyıldan farklı
olarak kopardığı bu çağda, bu durum asgari demokratik kazanımları dahi otoriter
kalkınma yolunda tehlikeye atacaktır. Bölgedeki mevcut iki ülke örneği de bunu
doğrulamaktadır.
Sheri Berman’ın yazısının tamamı için:
(Yazının yayınladığı New York Times ve onun anavatanı
ABD’nin bölge için oynadığı ve oynayacağı kötücül roller yazının konusu
dışındadır.)
Bu arada yazının çevirisi de yapılmış:
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder